Kolejność wychodzenia ząbków: poradnik i znaczenie

Kolejność wychodzenia ząbków: poradnik i znaczenie
Autor Marta Tomaszewska
Marta Tomaszewska23.12.2023 | 7 min.

Kolejność wychodzenia ząbków to ważny etap w rozwoju każdego dziecka. Wiedza na temat tego, kiedy pojawiają się kolejne zęby mleczne i stałe, pozwala rodzicom lepiej zrozumieć potrzeby malucha. W tym poradniku wyjaśnimy, jak przebiega ząbkowanie, jakie są typowe objawy oraz jak wspierać dziecko w tym bolesnym okresie.

Kluczowe wnioski:
  • Ząbkowanie zazwyczaj zaczyna się między 6. a 12. miesiącem życia od dolnych siekaczy.
  • Objawami świadczącymi o ząbkowaniu są m.in. ślinotok, podgryzanie i rozdrażnienie.
  • Aby ulżyć dziecku, warto masować dziąsła, dawać zimne zabawki i stosować żele łagodzące ból.
  • Ostatnie zęby mleczne zazwyczaj pojawiają się około 30. miesiąca życia.
  • Zęby stałe zaczynają wyrzynać się około 6. roku życia, zastępując mleczne.

Kiedy wychodzą pierwsze ząbki u dziecka

Pierwsze ząbki zazwyczaj zaczynają wychodzić pomiędzy 6. a 12. miesiącem życia dziecka. Najczęściej jako pierwsze pojawiają się dolne siekacze. Mogą one wyrznąć nawet kilka tygodni przed górnymi. Kolejno zazwyczaj wyrzynają się górne siekacze, a następnie kolejne ząbki boczne - przedtrzonowce i trzonowce.

Moment, w którym zaczyna się ząbkowanie jest sprawą indywidualną i może różnić się w zależności od dziecka. Jednak z reguły pierwsze objawy wskazujące, że lada moment pojawią się ząbki, rodzice mogą zaobserwować już około 3-4 miesiąca życia malucha. Oznacza to, że proces formowania się zębów w szczęce rozpoczyna się znacznie wcześniej.

Proces formowania się zębów

Zarodek pierwszego ząbka powstaje już w 2-3 tygodniu życia płodowego. W tym czasie zaczynają się tworzyć zawiązki zębów mlecznych w szczęce i żuchwie. Do około 6 miesiąca ciąży wszystkie 20 mleczaków jest już uformowanych.

Ząbki te cały czas się rozwijają i mineralizują, pozostając ukryte pod dziąsłami. Gdy dziecko przychodzi na świat, zęby nie są jeszcze gotowe do wyrznięcia. Stopniowo przesuwają się w kierunku powierzchni dziąseł, aż do momentu przebicia się przez nie.

Jak przebiega wyrzynanie zębów mlecznych

Kolejność, w jakiej pojawiają się kolejne ząbki mleczne jest dość powtarzalna:

  1. dolne siekacze
  2. górne siekacze
  3. dolne i górne przedtrzonowce (ząbki boczne)
  4. dolne i górne trzonowce (ząbki boczne)

Jednak mogą pojawić się też drobne różnice w kolejności wyrzynania u poszczególnych dzieci. Np. górne siekacze czasem wyprzedzają dolne. Takie zaburzenie chronologii jest całkowicie normalne.

Okres, w którym wszystkie 20 mleczaków się wyrżnie, potrafi trwać dość długo, bo nawet 2,5 roku. Znacznie szybciej (6-12 miesięcy) pojawiają się zęby przednie. Te z tyłu - trzonowce - potrzebują znacznie więcej czasu na wyrżnięcie.

Dolne siekacze 6-12 miesiąc życia
Górne siekacze 8-13 miesiąc życia
Przedtrzonowce dolne 16-22 miesiąc życia
Przedtrzonowce górne 13-19 miesiąc życia
Trzonowce dolne 20-31 miesiąc życia
Trzonowce górne 12-33 miesiąc życia

Objawy świadczące o ząbkowaniu niemowlęcia

Wyrzynanie zębów mlecznych może dawać cały szereg nieprzyjemnych dolegliwości. Dlatego ważne jest, aby rodzice umieli rozpoznać typowe objawy świadczące, że maluch ząbkuje. Oto one:

  • zwiększony ślinotok
  • podgryzanie i ssanie rączek, zabawek
  • rumienienie się policzków
  • rozdrażnienie, płacz
  • problemy z zasypianiem i częste budzenie się w nocy
  • wymioty i biegunki
  • gorączka

Nie u każdego dziecka muszą wystąpić wszystkie wyżej wymienione dolegliwości. Jednak pojawienie się kilku z nich jednocześnie z dużym prawdopodobieństwem oznacza, że maluch ząbkuje.

W jakim wieku pojawiają się poszczególne zęby

Kolejność wychodzenia ząbków: poradnik i znaczenie

Kolejność wychodzenia zębów jest w miarę powtarzalna, choć mogą pojawić się drobne różnice indywidualne. Ogólnie można przyjąć taką chronologię:

Około 6-8 miesiąca życia dziecka zaczynają wyrzynać się pierwsze dolne siekacze. Kilka tygodni do kilku miesięcy później pojawiają się górne. Następne w kolejności są zęby boczne - najpierw przedtrzonowce, a pod koniec drugiego roku życia również trzonowce.

Między 2. a 3. rokiem życia uzupełniane są ostatnie brakujące zęby mleczne. W tym okresie w jamie ustnej dziecka powinno znajdować się już 20 mleczaków. Będą one stopniowo wypadać między 6. a 12. rokiem życia, ustępując miejsca zębom stałym.

Najpóźniej do 30-36 miesiąca życia u dziecka powinny być już wyrżnięte wszystkie 20 zębów mlecznych. Jeśli tak się nie dzieje, warto skonsultować to z dentystą.

Jak pomóc dziecku w bolesnym okresie ząbkowania

Przebijanie się mleczaków przez dziąsła bywa dla malucha bolesnym przeżyciem. Jednak są sposoby, aby ulżyć dziecku w tym trudnym okresie:

  • Masaż dziąseł - delikatny masaż pobudza krążenie krwi i łagodzi ból.
  • Zimne zabawki do gryzienia - chłodzą dziąsła i przynoszą ulgę.
  • Żele i płyny łagodzące - działają miejscowo, znieczulają dziąsła.
  • Częste karmienie - rozluźnia dziąsła i ułatwia przebijanie się zębów.
  • Unikanie ostrzej przyprawionej i kwaskowatej żywności.

Stosowanie tych metod w większości przypadków wystarczy, by złagodzić skutki ząbkowania. Jeśli jednak dziecko nadal intensywnie płacze i gorzej się czuje, warto skonsultować się z pediatrą.

Kiedy wymieniać zęby mleczne na stałe

Mleczne uzębienie stopniowo wypada mniej więcej pomiędzy 6. a 12. rokiem życia. Choć zdarzają się przypadki, że ostatnie mleczaki "trzymają się" nawet do 14. roku życia.

Pierwsze zęby stałe zazwyczaj zaczynają wyrzynać się już około 6. roku życia. Tym razem kolejność jest odwrotna - jako pierwsze pojawiają trzonowce, a na końcu siekacze i kły.

Proces wymiany uzębienia może potrwać nawet do 13. roku życia. Jest to okres, kiedy wymieniane są ostatnie zęby przedtrzonowe i trzonowe. Pełne uzębienie stałe liczy 32 zęby.

Aby zęby stałe mogły się prawidłowo wyrżnąć, bardzo ważne jest usuwanie mleczaków, które nie chcą same wypaść. Inaczej mogą spowodować zaburzenie kolejności ząbkowania stałych zębów lub ich nieprawidłowe ustawienie.

Podsumowanie

Wyrzynanie zębów mlecznych jest ważnym etapem rozwoju każdego dziecka. Kolejność ząbkowania jest w miarę powtarzalna, choć mogą wystąpić drobne różnice indywidualne. Zazwyczaj jako pierwsze pojawiają się dolne siekacze, później górne, a następnie kolejno przedtrzonowce i trzonowce.

Kolejność wyrzynania zębów bywa dla niemowląt bolesna, dlatego warto zadbać o masaż dziąseł, chłodzące gryzaki oraz preparaty łagodzące ból. Objawami świadczącymi o ząbkowaniu są m.in. nadmierny ślinotok, podgryzanie rąk, rozdrażnienie czy problemy ze snem.

Okres, w którym wszystkie 20 mleczaków się wyrżnie może potrwać nawet 2,5 roku. Pełne mleczne uzębienie powinno być ukończone około 30-36 miesiąca życia. Później, między 6. a 12. rokiem życia następuje stopniowa wymiana zębów mlecznych na stałe.

Proces wyrzynania i wymiany uzębienia jest rozłożony w czasie, ale przebiega według pewnego schematu. Znajomość typowej kolejności ząbkowania ułatwia obserwację postępów dziecka i reagowanie na potrzeby malucha w tym wymagającym dla niego okresie.

5 Podobnych Artykułów

  1. Co potrafi dziecko w 9 miesiącu życia?
  2. Jak wybrać idealne łóżko dla Twojego dziecka? Porady od producenta łóżek dziecięcych
  3. Najlepsze atrakcje w Wilnie z dziećmi - TOP 10 miejsc do zobaczenia
  4. Co to połóg: objawy i czas trwania
  5. 21 tydzień ciąży: waga dziecka, rozwój płodu i brzuch
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Marta Tomaszewska
Marta Tomaszewska

Jestem pedagogiem z wieloletnim doświadczeniem w pracy z dziećmi. Dzielę się na blogu poradami, jak rozwijać kreatywność i zdolności manualne u dzieci w różnym wieku. Opowiadam o zabawach i ćwiczeniach wspierających motorykę małą i dużą. Daję też wskazówki, jak włączać dzieci w obowiązki domowe i rozwijać ich samodzielność

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły